Elke overheid in Vlaanderen, dus ook elk gemeentebestuur, is verplicht haar burgers zélf zo goed mogelijk te informeren. Anderzijds heeft ook elke burger het recht om bestuursdocumenten in te kijken (inzagerecht), er een kopie van te ontvangen en uitleg te krijgen. Dit alles wordt 'openbaarheid van bestuur' genoemd. Er wordt een onderscheid gemaakt tussen actieve en passieve openbaarheid van bestuur:
Actieve openbaarheid is de verzamelnaam voor de maatregelen die door het bestuur op eigen initiatief (zonder dat ernaar gevraagd wordt) worden genomen om op die manier het grote publiek te bereiken. Voorbeelden hiervan zijn het uitgeven van een informatieblad, een wegwijsbrochure, het organiseren van persconferenties en hoorzittingen, een onthaalavond voor nieuwe inwoners, een opendeurdag, enz.
Passieve openbaarheid komt erop neer dat het bestuur informatie verstrekt op verzoek van de burger. Iedere burger heeft immers het recht bestuursdocumenten die uitgaan van de gemeente te raadplegen volgens de voorwaarden die in de wet zijn opgenomen. Dit houdt in dat je ter plaatse documenten in kunt zien, er uitleg over kunt krijgen en er een fotokopie van kunt ontvangen.
De meeste bestuursdocumenten zijn openbaar en kan je als inwoner dan ook gewoon komen inkijken. Dat geldt onder meer voor de beslissingen van de gemeenteraad en van het college, de begrotingen en rekeningen, de gemeentelijke reglementen en verordeningen, de ruimtelijke plannen, de studies verricht in opdracht van de gemeente.
Ook de andere bestuursdocumenten zijn in principe openbaar, maar er zijn ook uitzonderingen. Die zijn er onder meer om de privacy te waarborgen. Een aanvraag om zo'n document in te kijken, uitleg of een afschrift te krijgen moet je schriftelijk indienen. Wij laten je dan vervolgens weten of je het document mag inkijken en hoe je dit best aanpakt.
Op www.vlaanderen.be/openbaarheid vind je alle informatie over het decreet op de openbaarheid van bestuur. Je kan er ook online je vraag stellen. Je stelt je vraag uiteraard best aan de juiste overheid. Weet je niet bij welke overheid je moet zijn, kan je gratis de Vlaamse infolijn bellen (0800-302.01)